اسامی برندگان جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۶ اعلام شد

آکادمی سلطنتی سوئد امروز سه‌شنبه ۱۳ مهر ۱۳۹۵، برندگان جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۶ را اعلام کرد. این جایزه امسال به طور مشترک به سه دانشمند بریتانیایی ـ آمریکایی رسید. پژوهش‌های چهل‌ساله آنها در حوزه فیزیک ماده چگال، این دستاورد علمی ارزشمند را برای آنها به ارمغان آورد.

 

سه دانشمند فیزیک ماده چگال به نام‌های دیوید تولس، دونکان هالدین و مایکل کاستلریتز برندگان جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۶ شدند. پژوهش‌های آنها منجر به کشف رفتارهای عجیبی در مواد جامد شد. این کشف در آینده به دانشمندان کمک می‌کند که حالت‌های جدیدی از مواد را بسازند.

 

04102016044117british-scientists-1000x0

 

برندگان جایزه نوبل فیزیک امسال، حدود چهل سال است که به کمک روش‌های پیشرفته ریاضی حالت‌های غیرعادی مواد مانند ابرسیالات و ابرخازن‌ها را مدل‌سازی و آنها را بررسی کردند. به این روش پیشرفته در اصطلاح «توپولوژی» گفته می‌شود. توپولوژی شاخه نسبتا جدیدی در ریاضیات است که به فارسی «مکان‌شناسی» ترجمه می‌شود. این مفهوم در هر حوزه‌ای از علم تعریف منحصر به فردی دارد. مثلا در حوزه فیزیک ماده چگال، توپولوژی را می‌توان بررسی آرایش قرارگرفتن اتم‌ها در کنار یکدیگر دانست. تغییر این آرایش‌های اتمی باعث تغییر حالت مواد می‌شود. به بیانی ساده وقتی آب مایع به بلور جامد تبدیل می‌شود، در حقیقت آرایش اتمی ملکول‌های آب تغییر کرده است. ما سال‌هاست با درک این موضوع به راحتی می‌توانیم حالت‌های مواد را تغییر دهیم و حتی مواد جدید بسازیم.

اما در مواد با حالت‌های خاص و غیرعادی مانند ابرسیالات، ابرخازن‌ها و مغناطیس لازم است ابتدا درک روشنی از نحوه آرایش اتم‌ها در آنها داشته باشیم و نیز خاصیت‌های کوانتومی‌‌شان را بشناسیم. پس از این مرحله قادر خواهیم بود با توسعه فناوری آرایش اتمی مواد را تغییر داده و به مواد جدید با کارآیی‌های منحصر به فرد دست پیدا کنیم.

در اعلامیه رسمی بنیاد نوبل اهمیت کار برندگان نوبل فیزیک این‌گونه توصیف شد که «این کشف درهای جدیدی را به دنیایی ناشناخته گشود.»

جایزه نوبل فیزیک امسال در دو قسمت به دیوید تولس از دانشگاه واشنگتن و به طور مشترک به دونکان هالدین از دانشگاه پرینستون و مایکل کاستلریتز از دانشگاه براون اعطا شد. ارزش مادی جایزه نوبل حدود ۸۰۰ هزار یورو (۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان) است.

صد و دهمین جایزه نوبل فیزیک در حالی به این سه دانشمند تعلق گرفت که برخی از گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن بود که پژوهشگران برنامه «لایگو» برندگان امسال نوبل فیزیک خواهند بود. آنها در سال گذشته موفق شدند برای نخستین‌بار امواج گرانشی را کشف کنند.

کلمات کلیدی
,
More from محمدرضا رضایی

کران‌نما: ری‌ کروزویل از مواد برنامه‌پذیر می‌گوید

آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که انسان روزی بتواند...
مشاهده مطلب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *